8 Kasım 2014 Cumartesi

Romanya'nın Enerji Adımları

1- Analiz

Kısa bir süre önce Avrupa Komisyonu Enerji Güvenliği Stres Testini yayınladığı raporunda, Birliğin Rusya'dan ithal ettiği gazda bir kesinti olması halinde enerji tedariğinin daha iyi yönetilebilmesi için Romanya'nın komşuları Bulgaristan ve Macaristan ile gaz şebekesi oluşturma çalışmalarını hızlandırması gerektiği üzerinde durulmuştu. Aynı sıralarda, Macaristan yeni bir yasa çıkararak eskiden istenilen "Taşıyıcı Şirket Belgesi"ni talep etmeksizin şirketlere boru hattı inşa etmeleri için izin vermeyi planladığını öğrendik. Macaristan'ın bu adımı gerçekte Ukrayna'nın etrafından dolanarak Rusyanın Avrupa'ya gaz satabilmesine imkân sağlayacak Güney Akım Projesine üstü örtülü bir destek oluşturmaktadır ki; bu adımın, ayın başında Birliğin Ukrayna'ya artık gaz sevkiyatı yapmayacağını açıklamasından sonra atılması da Birlik için yeni bir meydan okuma anlamına geliyor.

Rusya ve Batı arasındaki Ukrayna krizinin derinleşmeye devam ettiği günümüzde, Enerji Güvenliği konusu diğer Avrupa ülkeleri için olduğu gibi, kuşkusuz Romanya için de hayati bir konudur. Avrupa Komisyonu, geliştirilen bir senaryoda Rusyanın altı ay boyunca gaz sevkiyatını durdurması halinde, Avrupanın ne kadar direnebileceği sorgulamış ve Romanya etkilenecek ülkeler listesine dahil edilmiştir. Ancak, etkilenecek ülkeler arasında olmakla beraber, Romanya, enerji bağımlılığı rasyosunda Birlik ortalamasının % 54 olduğu bir durumda % 21 gibi düşük enerji bağımlılığı ile az etkilenecek ülkelerin başında gelmektedir. Buna ilaveten, geniş enerji rezervlerine sahip olan Romanya, bir enerji üreticisi ülkedir ve jeopolitik eğilimlerin ışığında bölgenin arz güvenliğinde anahtar konuma sahiptir.
II. Romanya'nın Petrol ve Doğalgaz Sektörlerinin Genel Bir Değerlendirmesi
Bükreş'in enerji konusunda ilan ettiği esas amaç; "yükek standartlarda çevreyi koruyarak, ülkenin sahip olduğu milli kaynakları etkin istihraç metodları ile çıkararak enerjide bağımlılığı tümü ile ortadan kaldırmaktır " Hükümet yetkililerinin de ifade ettiği üzere, enerji bağımlılık rasyosu % 21 gibi Avrupa Birliği ortalaması olan % 54 ile karşılaştırıldığında oldukça düşük düzeyde olan Romanya'nın enerji stratejisi; "ithalat ve ülke içinden elde edilecek kaynaklarla güvenli bir bileşim oluşturup enerji tedarikini temiz kömür teknolojileri, nükleer enerji, yenilenebilir kaynakların geliştirilmesi, ve kaya gazı gibi alternatiflerle çeşitlendirerek dengede kalmaktır.".

Romanya, ham petrol ve doğalgaz ticareti için kara sınırları içinde sahip olduğu kaynaklar, kaya gazı ve Karadenizdeki hidrokarbon rezervleriyle büyük bir potansiyele sahiptir. Birliğin çalışmalarında Romanyanın ispatlanmış resmi rezervi olarak yazılan Karadeniz doğalgaz havzasına ilaveten, hiçbir ülkenin kara sınırları içindeki kaya gazı rezervi kaynak olarak kabul edilmemiştir. Doğalgaz rezervlerindeki gelişmelerle, Romanyanın temel amacı olan enerjide kendine yeterli olmak hedefi açısından önemli bir eşik aşılmış ve Romanya, ispatlanmış kaynakların artırılabilmesi bakımından en çok umut vaad eden ülke konumuna yükselmiştir. Birleşik Devletler Enerji Bilgileri İdaresi Romanya'nın teknik olarak tüm Avrupa'da kaya gazından elde edilmesi mümkün olan 51 trilyon feetküp (Yaklaşık 16 trilyon m3) –şu anda ispatlanmış rezerv 1,4 trilyon feetküptür- rezerve sahip olduğunu tahmin ederek bunun Avrupa için büyük bir ödül olduğunu ifade etmektedir. Aynı zamanda, kaya gazının hidrolik çatlaklar oluşturulmak suretiyle elde edilmesine duyulan sosyal tepkiler nedeniyle, kayı gazı siyaseten netameli bir konu haline gelmiştir.

Kıyıya yakın rezervler daha çok geliştirilebilir ve daha makul bir takvim içinde çıkarılabilir olduğundan çok daha güvenilir bulunmaktadır. Romanya'da faaliyet gösteren ExxonMobil ve Petrom OMW'ye ait Neptün Şirketi derin sulardaki kaynakları geliştirebilmek üzere, çoğunlukla daha riskli ve daha yoğun sermaye gerektiren projelere yönelmektedirler. Yeni petrol yasası kısmen bu sorunu çözmek üzere hazırlanmış ve kıyı ve derin sulardaki projelerin ayrı ayrı değerlendirilerek devlet paylarının farklı şekilde fiyatlandırılması öngörülmüştür. Derin sularda yapılan aramalar ile kıyıda yapılan aramaların farklı riskler taşıdığı ve farklı maliyetler gerektirdiği dikkate alındığında, şurası açıktır ki; Romanya enerji güvenliği açısından fiyatlama farklılıklarını kendi öncelikleri arasına dahil etmiştir.

III. Enerji Politikalarına Verilecek Yeni Desteklerin Çerçevesi

Bükreş'in yatırımlar için yeni bir çerçeve yaratmak üzere attığı adımlar son birkaç ay boyunca takip edildiğinde, adımların çoğunun Orta ve Doğu Avrupa'daki mevcut siyasal çevreye duyulan tepkilerden ve Birleşik Devletlerin Romanya'ya enerji sektörünü yabancı yatırımcılara açması için yaptığı baskılardan kaynaklandığı görülür.

Anlaşılan Yeni petrol yasası ile, daha önceden piyasada dile getirilen dedikodular yazılı hale getiriliyor. Ayrıca, bu yasa ile yeni bir devlet hakkı rejimi getirileceği de tahmin ediliyor. Diğer yandan yasada ülkenin enerji stratejisinin çerçevesi de taslak olarak çizilmektedir. Hükümet yetkililerinin kamu oyu ile paylaştığı taslak, uzun vadeli hedeflere uygun olarak belirlenmiş bir çerçeve doküman mahiyetindedir. Enerji Bakanı Rızvan Niculescu 21 Ekimde yaptığı açıklamada, ilk taslağın ay sonuna kadar tamamlanacağını bildirmiş olsa da taslak hakkında kamu oyunda yapılacak tartışmalar, Kasım ortasında gerçekleştirilecek Başkanlık seçimlerinden sonra başlayabilecektir. Kamu oyunda tartışılacak ana konuların; enerji güvenliğinin bu strateji metni ile nasıl sağlanabileceği, sürdürülebilirlik, Romanya sanayisinin rekabet gücü, ve temiz çevre olacağı düşünülüyor. Bir taraftan da yeni petrol ve maden kanunu çalışmalarını yapan Enerji Bakanlığı; şeffaflığın artması için gerekli olan reformların uygulanması ve kendi kontrolündeki devlet şirketlerinde irtikapın azaltılması için etkin olarak çalışmaktadır.
IV. Ham Petrol ve Doğalgaz Piyasası

Romanya'nın Petrol Üretim ve Tüketimi (1980-2013)
(Bin Varil/Gün olarak)


• Romanya'nın petrol üretimi 1980 yılından beri düzenli olarak azalmış ve 2013 yılında hampetrol ve diğer sıvıların üretimi 104.000 varil/gün olarak gerçekleşmiştir. Bu rakam 2003 yılında günlük 134.000 varil idi. Romanya, 1 Haziran'da yayınlanan Petrol ve Gaz Dergisinin tahminlerine göre 600 milyon varillik ispatlanmış ham petrol rezervi ile Avrupa'nın 4. büyük rezervine sahip ülkedir.
  1. Ham Petrol Pazarının Yapısı
• Ana Üreticiler (Sondaj ve Üretim): Petrom, Romgaz, Rompetrol

• Bir Nakliye Şirketi: Conpet S.A. Romen taşımacılık şirketidir. Ithal edilen veya içeride üretilen ham petrol ve türevleri ile, zengin gaz, etan ve yoğuşturulmuş gazları boru hatları ve demiryolu tankerleri ile rafinerilere ve Balkan ülkelerine taşımaktadır. İşletilen ağlara, içeride üretilen ham petrolün taşınması için 1.540 kilometre uzunluğundaki hat ve İthal edilen ham petrolün taşınması için inşa edilen 1.350 kilometrelik hattın da dahil olduğu dört alt sistem bulunmaktadır. Diğer alt sistemler, 920 kilometrelik zengin gaz ve etan gazının taşındığı boru hattı ile demiryolu taşımaları için inşa edilen depolama tanklarından oluşmaktadır.

• Refineri İmkanları: Petrol ve Gaz Dergisine göre Romanya, doğu Avrupa'daki en büyük kapasitelerden birini oluşturan dokuz rafineride günlük 467.642 varil petrol işleme imkanına sahiptir. (yaklaşık 25 milyon ton/yıl) Kapasiteler Romanya'nın ihtiyaç duyduğu miktardan çok daha yüksek olduğundan rafineriler daha düşük kapasitede çalışmaktadır. (2013 yılında 215.000 varil/gün petrol tüketilmiştir.) Rafinerilerindeki yüksek kapasite Romanya'ya petrol ürünleri ihraç edebilme imkanı sağlamaktadır.
Romanya'nın Doğalgaz Üretim ve Tüketimi (1980-2012)
(Milyon feetküp olarak)


• Son 30 yılda Romanya'nın doğalgaz üretimi 1.4 trilyon feetküp ile 1983 yılında en üst düzeyinden 2012 yılındaki en düşük seviye olan 375 milyar feetküpe kadar kadar düzenli olarak azalmıştır.1 Ocak 2014 verilerine göre 3,7 trilyon feetküplük ispatlanmış rezerv ile Avrupa'nın beşinci büyük ülkesidir.

• Romanya'nın petrol ve gaz arama istihraç maliyetleri artan bir şekilde daha pahalı hale gelmekte ve teknik olarak daha fazla yatırım gerektirmektedir. Bu durum, yabancı yatırımların ülkeye çekilmesinde hükümetin ısrarla üzerinde durmasını gerektirmektedir.

• OMV Petrom'un içerideki üretimi istikrarlı hale getirmek için önerdiği çözüm; mevcut üretim sahalarını geliştirmek üzere yeni teknolojilerin kullanılmasına odaklanmaktır. Bu çabalar sahaların kuyulara su, buhar ve polimer enjekte edilerek yeniden geliştirilmesini de kapsamaktadır ki 2012 yılında bu kuyulardan yeni yöntemlerle % 25 daha fazla verim alınmıştır. Bu çözüm arayışlarına Petrofac (Ticleni'de) ve Petro Santander (Turnu sahalarında) ile ortaklıklar yapılarak daha küçük sahalarda üretimi % 18 artırmak da dahildir. Bunlardan başka; Petrom 13 sahada Expert Petrolium ve Repsol ile de ortaklıklar yapmıştır.

c) Doğalgaz Pazarının Yapısı 
• Ana Üreticiler (keşif, sondaj ve Üretim): Romgaz, Petrom, Amoroco, Toreador, Wintershall Med, Aurelian O&G
• Nakliye Şirketi: Transgaz
• Gaz Depolama Operatörleri: Romgaz, Amgaz, Depomures
• Bağlı müşteriler için 34 dağıtım şirketi ve pazarın tümünde faaliyet gösteren 76 tedarikçi vardır.

Vergi Düzenelemeleri ve Tarihi Arkaplan
Regulasyon Rejiminde Değişiklik
Hampetrol ve doğalgazda ödenen devlet hakkı 2015 başlarında tamamlanması beklenen yeni petrol yasasının yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçerli olacak. 4 Haziran'da Başbakan Victor Ponta bir açıklama yaparak, yeni yasanın ödenecek devlet haklarına bir rejim getirilmesini ve yatırımcılar için öngörülebilir bir ortam yaratılmasının amaçlandığını söyleyerek yeni düzenlemede ödenecek devlet haklarının hidrokarbonun çıkarıldığı sahaların özelliklerine göre farklılıklar arzedeceğini ilave etmiştir. Bu açıklama, ilk anda karada üretilecek hidrokarbon için ödenecek devlet hakkının, denizde üretilecek hidrokarbon kaynaklarına göre daha fazla olacağını akla getirmektedir. Kuşkusuz ki; denizlerdeki kaynakların hem aranıp bulunması ve hem de üretilmesi çok daha fazla yatırım gerektirmekte ve üretim maliyetleri daha yüksek olmaktadır. Başbakan 4 Haziran'daki açıklamasında başka bazı hususların da altını çizerek hampetrol ve doğalgaz'da uygulanan vergilerde önemli bir artış olacağını sanmadığını çünkü uluslararası enerji yatırımları listesi düzenlendiğinde ülkesinin yatırımcılar için "diğerlerinden daha cazip" olarak kalmasını istediğini söyledi.

Romanya'nın petrol ve gaz tarihinde kilometre taşları


• Bükreş dünyada sokakları gazyağı lambası ile aydınlatılan ilk şehir olmuştur. 1 Nisan 1857'de 1000 adet sokak lambası kerosen ile sokakları aydınlatmaya başlamıştı.

• Romanya dünyada petrol üretiminin resmen ilk kez kayıt altına alındığı ülke olmuştur. 1857'de 275 ton petrol üretimi kaydedilmiştir. Romanya'yı 1859 yılında Birleşik Devletler, 1860 İtalya, 1862 Kanada ve 1863'de Rusya izlemiştir.

• Dünya'nın ilk rafinerisi Romanya'da kurulmuştur. Petrolün işlendiği ilk ekipmanlar olan "petrol pompası" denilen techizat 1840'da Lucaceşti-Bacau'da N. Choss ve 1844'de M. Heimsohn'a aitti. Bu techizat atölyelerde el işçiliği ile yapılmıştı ve gelişmemiş bir teknikle rafinasyon yapılıyordu. Bunlara benzer bir rafinasyon sisteme kaba bir kazan ilave edilen "tuica"'dır. Daha önemlisi dünyanın ilk büyük rafinerisi Birleşik Devletler yatırımı olarak 1856-1857'de Piloeşti'de açılmıştır. Nazi Almanyası Piloeşti rafinerisini devralmış, fakat müttefikler "Tidal Dalgası Operasyonu" sırasında rafineriyi bombalamıştır. Sonuçta Piloeşti bugün 1959'da kurulan Milli Petrol Müzesi'ne ev sahipliği etmektedir.

• Romanya 1900 yılında dünyada ilk kez petrol ürünü (gazyağı) ihraç etmiştir.

• Romanya Avrupa'da doğalgazın sınai amaçlarla ilk kez kullanıldığı bölge olmuştur. 1913 yılında ilk olarak Turda'da bir şirket kurularak doğalgaz üretimi, taşınması ve pazarlama işine başlamış daha sonra da 1917'de Avrupa'nın ilk doğalgaz yakılan kasabası Turda olmuştur.

• Romanya petrol madenciliğinde dünyada ikinci sıradadır. Bu ünvanın verilmesini sağlayan ocak Sarat-Monteoru'da yarı müze olarak faaliyette bulunmaktadır. Ancak bu tarihi müzeyi gezmek artık mümkün olamamaktadır, zira burası OMV Petrom tarafından satın alınarak özel mülk haline getirilmiştir.

V. Romanya'da Kömür Sektörünün Genel Görünümü 

Romanya Avrupa'nın en çok kömür üretilen 6. büyük ülkesidir. (Türkiye dahil edilirse 7. ülke) Üretilen kömür genel olarak linyittir ve hemen tamamı yerel santrallerde elektrik üretmek için kullanılmaktadır. 2013 yılında 1.8 milyon ton taşkömürü ve 22,9 milyon ton linyit üretilmiştir.

Kömür rezervleri Sırbistan sınırından ülke ortasındaki Bükreş'in kuzeybatısına kadar devam eden bir kuşak oluşturmakla birlikte, madencilik faaliyetleri daha çok Oltenia havzasında yoğunlaşmıştır. Çıkarılan linyitin kalorifik değeri 7,200 ila 8,200 kilojül/kilogramdır. Kül oranı % 30-35 ve kükürt oranı % 1-1,5 arasındadır. Devlet şirketleri, özellikle Oltenia Enegy Complex bu sanayide önemli bir ağılık taşımakta ve hükümetten parasal destek almaktadır.

Son 10 yıldaki üretim 2013 yılındaki düşüşe kadar büyük ölçüde istikrarlıdır. IMF Romanya hükümetini iki büyük devlet kuruluşu olan Oltenia Energy Complex ve Hunedoara Energy Complex'i özelleştirmesi için sıkıştırmaktadır. Hükümet de bu şirketleri stratejik yatırımcılara devretmek suretiyle özelleştirilmeleri konusunda belli bir sorumluluk alarak hazırlık çalışmalarına başlamıştır.

a) Romanya'nın Kömür Üretim ve Tüketimi (1980-2012)


b) Oltenia Energy Complex
Oltenia Energy Complex 2012 yılında Turceni Energy Complex, Rovinari Energy Complex, Craiova Energy Complex ve Oltenia Targu-Jiu National Lignite Company adlı şirketlerin birleştirilmesi ile yeniden yapılandırılan Oltenia ülkenin en büyük enerji şirketi haline gelmiştir. Toplam enerji üretim kapasitesi olan 3.900 MW ile ülke elektrik tüketiminin % 30'una denk gelmektedir.

Oltenia Energy Complex'in faaliyeleri Gorj, Dolj, Mehedinti and Valcea şehirlerinde 4 adet termik elektrik santraliyle birlikte 4 ayrı şehirde sürdürülmektedir.Oltenia havzasındaki linyit kaynakları'nın % 82'si Golj şehrinde % 10'u Mehedinti şehrinde ve % 8'i de Valcea'da bulunmaktadır. Çıkarılan kömür Rovinari, Turceni Isalnita I ve Craiova II santrallerinde yakılarak elektriğe dönüştürülmekte, Oltenia'da 13.800'ü madenlerde, 5.000'i termik santrallarda olmak üzere yaklaşık 18.800 kişi istihdam edilmektedir.

Oltenia'nın Madencilik Verileri:

• 170 ünitede yüksek kapasitleri madencilik ekipmaları kullanılmaktadır. Toplam taşıyıcı bant uzunluğu 280 kilometredir. Mevcut ekipmanın kullanılması ile 34 milyon ton linyit üretmek mümkündür.

• 17 meden ocağında sürekli akış yöntemiyle,

• 2 yeraltı ocağında uzun ayak yöntemi ile kömür çıkarılmaktadır.

c) Hunedoara Energy Complex

Hunedoara Energy Complex 1 Kasım 2012'de Mintia/Deva'daki 4 termik santral ve Paroseni'deki termik santral ile Milli Kömür Şirketine ait Valea Jiului'deki çalışan maden ocaklarının gruba devredilmesiyle oluşturulmuştur. Honedoara Energy Complex iki termik santralde 1.435 MW'lık kurulu gücü ile ülke elektrik ihtiyacının % 5'ini karşılamaktadır. Resmi Gazete'de belirtildiği üzere Hükümet Şirketin özelleştirilmesine hazırlık yapmak üzere bir danışman seçme aşamasındadır. Ayrıca, Söylentilere göre IMF'in baskılarına dayanamayan Hükümet süreçleri hızlandırarak Şirketin özelleştirilmesine çok yaklaşmıştır. Sürecin gelecek birkaç ay içinde tamamlanacağı tahmin edilmektedir.
 
Hunedoara'nın Madencilik Verileri 

• 4 maden ocağında 39 yıllık toplam 56 milyon ton rezervi vardır.

• Üretim Kapasitesi yıllık 1.5 milyon ton'dur.

• Ploieşti Milli Kömür Şirketi faaliyetlerini faaliyetlerini durdurmuş olup, artık maden işletmeciliği yapmamaktadır. Madencilik varlıklarını yönetmek üzere 100 kişiden oluşan bir kadroya sahiptir. Sahibi Romanya hükümetidir ve hükümet tarafından yönetilmektedir.

Hükümet Politikaları ve Çevre Konuları


Kömür sanayi (Termik Santraller ve Madencilik) geniş ölçüde Bükreş tarafından sübvanse edilmektedir. Kömür endüstrisinin aldığı desteklerin çoğu ya faaliyet zararlarının kapatılması için kullanılmakta veya rekabetçi kalabilmeleri için üretim maliyetlerinin belli bir miktarı hükümet tarafından karşılanmaktadır. Hükümetin bu yaklaşımı Oltenia ve Hunedoara'nın yeniden yapılandırılması sırasında madencilik ve enerji üretiminde transfer maliyetlerinin azaltılması ve makro düzeyde daha etkin olma arayışlarının bir sonucu olarak benimsenmiştir. Ayrıca, mevcut destek olmaksızın, marjinal maliyetler daha yukarıda oluşacağından, piyasada bu hizmeti tüketen müşterilerin tercihleri yakın maliyette olan ithal taşkömürü, gaz veya yenilebilir enerji kaynaklarından elde edilen ürünlere yönelebilir ve sonuç olarak Romanya'daki kömür madenleri büyük sosyal maliyetleri nedeniyle kapatılmak zorunda kalınabilirdi. Bu riske rağmen verilen destekler geçimlerini tamamen madenden temin eden nüfusun ayakta kalmasını sağlamak üzere uygulanmakta ve 1990 ortalarından buyana madenler aşamalı olarak küçültülmek suretiyle belli bir plan dahilinde tasfiye edilmektedir. Hükümetin uyguladığı bu sosyal planların etkisi tüm çabalara rağmen, yine de oldukça sınırlı kalmaktadır.

Orta Avrupa'daki ülkelerin Rusya gazına bağımlılıklarını azaltmak üzere enerji kaynaklarını çeşitlendirmelerinin bir zorunluluk olduğunu dikkate aldığımızda Romanya halen büyük rezervlerin üstünde oturan bir ülke olarak, kömür sanayisini yeniden yapılandırarak geliştirmek için kendisini teşvikler vermek zorunda hissetmektedir. Atılan adımlar sonucunda bu sektöre yabancı sermaye çekilemezse hükümetin yüzyüze kalabileceği kısa vadeli bir problem de o bölgelerde geniş ölçüde madencilik faaliyetleri ile hayatını sürdüren nüfusta ortaya çıkacak büyük bir işsizlik olacaktır.

Mevcut hükümet sürekli olarak yatırım yapılması ihtiyacını anlamış ve sektörün yaratacağı sıkıntıların tehlikelerini farketmiş durumda. Yine de, ülkede uzun vadede sektörü büyütecek ve ülkenin milli enerji stratejisini sürdürülebilir kılarak olumlu manada katkıta bulunacak stratejik yatırımcıların ülkeye çekilebileceğine dair umutlar korunmaktadır.

Çevreci gruplar Romanya'da kömür sanayisini doğrudan hedef almış değiller, ayrıca bu sanayinin bulunduğu yerlerde kömüre bağlı bir hayat sürdürenler geniş ölçüde madencilik faaliyetlerinin devam etmesinden yana tavır almaktadırlar. Hatta, geçmişte madenlerin kapatılmaması için grevler yapılmıştı. Yalnızca çevreci sivil toplum örgütü olan Greenpeace madenlerin kapatılması için lobi faaliyetinde bulunmakta ancak Greenpeace'ın bu sektördeki faaliyetleri diğer sektörler için yaptığı lobi faaliyetleri ile karşılaştırıldığında oldukça cılız kalmaktadır.

VI. Düzenleyici Çevre
Avrupa Birliği müktesabatı çevresel düzenlemelerin uygulanmasında çoğunlukla ısrar etmektedir. Romanya'nın termik santralları da Avrupa müktesabatının gereklerini 2015 yılına kadar tamamlamak zorundadır. Romanya bu düzenlemelere uyum sağlayabilmek için santralleri yenilemekte veya kapatmaktadır. Diğer yandan hükümet yetkililerinin açıklamalarında kömür madenlerine yatırım yapılmasını istediklerini bildirmelerine rağmen, yabancı şirketler buralarda faaliyette bulunmayı tehlikeli bulmakta ve mevzuatın sürekli bir şekilde değişmesinden şikayet etmektedirler. Örneğin, İtalyan Enel Kasım 2013'te 800 MW'lık kömür kaynaklı bir proje olan termik santral projesinden vazgeçmiştir. 5 yıl önce başlanmış olan proje, söylentilere göre; ekonomik şartların uygun olmaması nedeni ile iptal edilmiş.

a. Yasal Çerçeve

Romanya'da madencilik faaliyetleri 85/2003 tarihli Madencilik Kanunu'na göre gerçekleştirilmektedir. Bu kanun 1998'de yapılmış olan Kanun'un yerine yürürlüğe girmiştir. Sektörel yasal çerçeveye hükümet tarafından kabul edilen ve uygulamaya açıklık getirilen bir tüzük dahil edilmiş ayrıca Kaynaklar ve Enerji Bakanlığı Milli Ajansı tarafından bir dizi düzenleme ve talimatname yayınlanmıştır.

Mineral kaynaklar, Romen veya yabancı şirketlerin yaptığı madencilik faaliyetleriyle değere dönüşmektedir. Bu şirketlerin teknik ve mali olarak madencilik faaliyetlerini yerine getirebilecek olup olmadıkları hususu yetkili kurumlar tarafından denetlenmektedir. Madencilik Şirketleri, Maden Kaynakları Milli Ajansı tarafından Maden Kanunu hükümlerine uygun olarak ruhsatlandırılmaktadır.

Maden aramaları kanunlara göre yetkili otorite tarafından imtiyaz içermeyen topografik-jeodezik koordinatları belirlenmiş alan için yazılı izinlerin verilmesi ile mümkün olmaktadır. İnceleme İzinleri en fazla 3 yıl için yenilenmemek üzere ve her yılın başında burası için ödenecek vergilerin peşin olarak ödenmesi şartına bağlı olarak verilir.

İnceleme İzinleri alınmış sahada herhangi bir mineral kaynak bulunması durumunda İnceleme İzni Arama Ruhsatına dönüştürülür. Arama Ruhsatı Madeni bulana has bir izin olarak en fazla 5 yıl için ve en fazla 3 yıl için yenilenmek üzere düzenlenmektedir.

Maden istihracı işletme lisansının alınması ile gerçekleştirilir.İşletme Lisansı 20 yıllık bir süre için ve talep edilmesi durumunda takip eden 5 yıl daha ilave edilmek üzere verilmekte, Arama/İşletme Ruhsatı gerekli belgelerin verilmesi suretiyle kurallara bağlanmaktadır. Ruhsat verilmesi sırasında gerekli olan belgeler içinde bir fizibilite çalışması, sürdürülebilir kalkınma prensipleri çerçevesinde hazırlanmış çevre ve topluma etkilerin değelendirildiği bir çalışma, gelişme planları ve madenciliğin sona erdiği zaman yapılacak arazi rehabilitasyonların planları olmalı ve rehabilitasyon planları devamlı olarak güncellenmelidir.

b. Tüketim
Kömür, ülkede tüketilen toplam enerji kaynaklarının % 22'sini ve elektrik üretiminin % 39'unu karşılamaktadır. Linyit ocaklarının bulunduğu bölgelerde yer alan ve kömür tüketen büyük termik santralları; Turceni 2,640 MW, Rovinari 1,720 MW ve Mintia-Deva 1,260 MW'lık santrallardır. Romanya kendi enerji bileşenleri içinden kömürü çıkarmak gibi bir niyeti olmadığını bildirmekte, hatta bazı hükümet yetkilileri kömür kullanımının Rusya ve Ukrayna'daki olaylardan kendilerini nasıl koruduğunu ifade etmektedir Zira Romanya'da üretilen elektriğin yalnızca % 15'i Rusyadan alınan gazdan üretilmektedir.
c .İthalat ve İhracat

Romanya çok küçük bir miktarda kömür ihraç etmekte. (2013 yılında 7,000 tondan az) ve orta düzeyde kömür ithal etmektedir. 2013 yılında 900,000 tondan biraz daha fazla kömür ithal etmiştir ki bu da enerji tüketiminin yaklaşık % 3'üne denk gelmektedir. Bu ithalatın % 42'si Rusya'dan, % 28'i Güney Afrika'dan ve % 18'i Ukrayna'dan gerçekleştirilmiştir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme